Geachte mevrouw Carpentier,

Ik las zonet Uw artikel over antidepressiva in "de Morgen".

Het is niet de eerste keer dat deze medicatiegroep de krantenpagina's halen. Dit is niet verwonderlijk: want depressie en de aanpak van dit probleem komt heel vaak voor, bijna iedereen kent wel iemand in zijn of haar omgeving die er mee te maken heeft.

Wat ons als huisartsen wel stoort is de ongenuanceerde wijze waarop steeds weer gesproken wordt over een "teveel" aan voorschriften.

Vooreerst is ook de wetenschappelijke wereld nog niet helemaal klaar met het juist afbakenen van het indicatieterrein van deze medicatie. Ook al is het gebruik van antidepressiva bij andere problemen (angststoornissen, post-traumatisch stress-syndroom, obsessief compulsieve stoornissen, slaapstoornissen, verlengd rouwproces...  ) niet altijd even sterk "evidence-based" bewezen, toch kunnen we met deze medicaties op deze terreinen vaak goede resultaten halen.

Minister Vervotte houdt vurige pleidooien om suicide-problematiek aan te pakken. Depressie is de belangrijkste aandoening die suicide-risico inhoudt. Het lege-artis behandelen van een depressie is wel meer dan het voorschrijven van een antidepressivum, maar de medicamenteuse aanpak blijft een onvermijdelijke en belangrijke component. In een aantal situaties kunnen we zelfs verkiezen om de medicatie sneller op te starten, om verder afglijden in zwaardere syndromen te vermijden.

U verwijst in Uw artikel naar het steeds grotere gebruik bij de oudere populatie. Stel echter ook eens de vraag waarom bij deze populatie blijkbaar de vraag naar deze medicatie zich vaker stelt? Is de leefwereld van een zeventig-plusser in onze maatschappij (al dan niet opgenomen in een rusthuis) van die aard dat hij of zij zich volledig betrokken voelt bij onze moderne maatschappij? Voor ons artsen is het evident dat de kans op zowel medische als psychische problemen (heel vaak is de grens medisch -psychisch trouwens niet vast te stellen ) toeneemt met de leeftijd.

U citeert prof De Meyere wanneer U verwijst naar grotere gevoeligheid voor neveneffecten en kans op suicide. Die grotere gevoeligheid kennen de artsen. Die grotere gevoeligheid voor neveneffecten geldt trouwens voor alle medicaties die we voorschrijven. Maar wat is het neveneffect van het weinig genuanceerd verhaal in de pers? Hoeveel mensen zullen onder invloed van dergelijk artikel hun medicatie onderbreken? Het plots onderbreken van een antideoressieve behandeling geeft een zeer grote kans op herval in depressie met een daarbij aansluitend groot risico op suicide.

Ik lees verder in Uw artikel de gratuite commentaar van apotheker De Swaef. Het is niet de taak van een apotheker om te oordelen over de indicatie van een voorgeschreven medicijn. De uitsprak dat deze medicaties worden voorgeschreven "...om hen te kalmeren en in slaap te laten vallen" is een regelrechte belediging naar elke arts die weloverwogen voorschriften opmaakt.

Tenslotte ontbreekt - zoals heel vaak in dergelijk dossier - de positie van de patiënt. De patiënt die in de eerste plaats met een hulpvraag bij de arts komt. Het is in de vertrouwelijke omgeving van de arts-patiënt-relatie dat weloverwogen beslist wordt of op een bepaald ogenblik een anti-depressivum voorgeschreven wordt. Het raakt dan vaak de diepste gevoelens - zelfs de existentiële dimensie van deze mensen - wanneer er achteraf onbezonnen commentaren worden gegeven.. Een tweede elmement in deze patiënten-positie betreft uiteindelijk ook de verantwoordelijkheid van de patiënt. Patiënten, die langer hoe meer benaderd worden als cliënten en consumenten, gaan zich vaak als consument gedragen. Steeds vaker worden we geconfronteerd met patiënten die hun medicatie beschouwen als een "luxe-middeltje" dat ze wel even gaan kopen... Het is niet altijd even gemakkelijk om ook tegen dat soort "eisende houding" van een patiënt in te gaan.

Het verhaal van de antidepressiva is veel genuanceerder. Het is niet op te lossen door hier bevoegdheid te geven aan een rustoorddirectie, evenmin door patiënten radicaal hun medicatie te weigeren...

Met vriendelijke groeten,