Commentaar van SVH

Daar is de witte woede weer.

Daar zijn de (Vlaamse) huisartsen weer!  

12 december 2004

COMMENTAAR.   Daar is de witte woede weer
                                                                                     

Het zal weer verkeerd lopen met de witte sector.

De vakbonden dienden een omvangrijke eisenbundel in. De werkgevers keken toe vanaf de kant en gooiden gauw nog wat eigen dossiertjes op de voorbijtrekkende vakbondswagens. En de federale en regionale regeringen zeggen dat ze daarvoor helemaal géén geld hebben.

We stevenen dus weer af op een lange periode van witte woede en witte onrust: betogingen, stakingen, en een verstoring - geen lamlegging, gelukkig - van de verzorging, behandeling en begeleiding van de patiënten en gebruikers.

Zulke acties zijn een enorme verspilling van menselijke energie en van arbeidstijd en vrije tijd die de actievoerders beter aan de patiënten en gebruikers zouden besteden, of aan hun eigen vorming of ontspanning, of aan hun gezin.

Waarom verlopen de CAO-onderhandelingen in die sector altijd zo woelig? De vakbonden hebben daar belang bij, wordt weleens gefluisterd. Hoe intenser het conflict, hoe meer zij het lidmaatschap van hun organisatie kunnen aanprijzen. Dat was ooit wel zo, maar het is intussen een achterhaald element geworden.

Dé oorzaak is dat de samenleving nog maar deels geleerd heeft voor die sectoren professionals te betalen in plaats van te rekenen op de liefdadigheid van vrijwilligers. Dat is de kern.

De tweede oorzaak is dat de publieke opinie dit eigenlijk ook beseft en daarom spontaan de vakbonden van die sector steunt. Wie heeft geen sympathie voor de afgepeigerde verplegenden? Wie durft te zeggen dat er genoeg opvang en omkadering is voor de gehandicapten?

De vakbonden hebben volop gebruik gemaakt van die steun. Tot op het randje. Het is niet zeker dat ze die steun nog lang behouden. Een zware eisenbundel indienen op het moment dat iedereen, zeker in de gezondheidszorg, hoort dat er geen geld is, kan een stap te ver zijn.

Bovendien is er iets ongezonds aan de rol die de vakbonden op zich hebben genomen. Omdat bekend was dat zij overheid en gemeenschap konden dwingen te betalen, namen ze ook alles op hun schouders: werkgevers en patiënten lieten hen ook opkomen voor de uitbreiding van de dienstverlening.

Het wordt tijd dat de CAO-onderhandelingen in die sector normale proporties aannemen. Het zijn de werkgevers en de gebruikers die moeten opkomen voor de uitbreiding van de dienstverlening, zodat de bonden zich kunnen concentreren op de lonen en de arbeidsvoorwaarden. Dan hoeven ze niet elke keer het grote conflict ,,over alles'' aan te gaan.

Bovenal is er in de welzijns- en gezondheidszorg nood aan een langetermijnvisie: wat doen we, wat betalen we en wat niet. De behoeften zijn oneindig, de middelen niet. Maar het zijn zwakke pionnen die de middelen bewaken. Daarom wordt er altijd zo hard gevochten.

De samenleving moet duidelijk aangeven hoeveel ze aan zorg wil besteden en hoe ze dat wil financieren. Die duidelijkheid is er nu totaal niet. De federale regering, bijvoorbeeld, zegt dat een stijging van de uitgaven met 4,5 procent kan. De sector denkt aan het dubbele en benadrukt dat voortdurend. En de langetermijnplanners - de Hoge Raad voor Financiën - zegt dat een stijging van meer dan 2,8 procent per jaar niet kan. Met zulke uiteenlopende verwachtingen krijg je gegarandeerd heisa. Heisa in een sector waar rust moet heersen om de patiënten te geven waar ze recht op hebben.

 Guy Tegenbos