UNIZO, de Unie van Zelfstandige Ondernemers“Tot 4 miljoen euro billijke vergoeding onwettig geïnd bij ondernemers en vrije beroepen.”
UNIZO wil nu snel overleg over compensatie voor onterecht geïnde bijdragen.

UNIZO, de Unie van Zelfstandige Ondernemers en FVIB, de Federatie van Vrije en Intellectuele Beroepen en VVT, het Verbond van Vlaamse Tandartsen, kregen in een arrest van de Raad van State gelijk over de onwettig geïnde billijke vergoeding  bij winkeliers en vrije beroepen. De zogenaamde billijke vergoeding werd in 1999 ingevoerd als vergoeding voor de uitvoerende artiesten en producenten voor het uitzenden van muziek in winkels en wachtruimtes van vrije beroepen. In 1999 werd evenwel ook beslist deze vergoeding met terugwerkende kracht te innen voor de voorbije jaren 1996, 1997 en 1998. UNIZO, FVIB en VVT trokken tegen deze inning met terugwerkende kracht naar de Raad van State. Die gaf de organisaties nu gelijk en bestempelde de inning van de billijke vergoeding met terugwerkende kracht bij winkeliers en vrije beroepen als onwettig. Door de procedure ingesteld door UNIZO, FVIB en VVT en de uitspraak van de Raad van State kunnen alle winkeliers en vrije beroepen bij wie de vergoeding van 1996 tot en met 1998 werd geïnd, de betaalde bedragen nu terugeisen. UNIZO, FVIB en VVT contacteerden inmiddels de bevoegde minister van Economie Verwilghen en de Beheersmaatschappijen belast met het innen van de billijke vergoeding over de wijze waarop een passend gevolg kan worden gegeven aan het arrest van de Raad van State. Volgens UNIZO gaat het om een ten onrechte geïnd bedrag van 3 tot 4 miljoen euro.

Het auteursrecht beschermt de tekstschrijvers en componisten. Zij ontvangen voor het publiek uitzenden van muziek een vergoeding via SABAM. Daarnaast zijn er de naburige rechten, intellectuele eigendomsrechten voor de uitvoerende kunstenaars en producenten. Ze ontvangen daarvoor een “billijke vergoeding”. Iedereen – dus ook ondernemers – die publiek gebruik maakt van muziek, is verplicht deze zogenoemde billijke vergoeding te betalen. Om hun belangen te vertegenwoordigen en deze vergoeding collectief te kunnen innen, hebben de uitvoerende kunstenaars en producenten zich verenigd in een aantal beheersvennootschappen: Uradex vertegenwoordigt de artiesten-vertolkers, Simim groepeert de platenproducenten. De technische organisatie van de inning van de billijke vergoeding hebben de beheersmaatschappijen uitbesteed aan de inningsvennootschap Outsourcing Partners NV.
De hoogte van de vergoeding voor de ‘billijke vergoeding’ wordt per sector bepaald. De tarieven voor de winkeliers werden vastgelegd door een Koninklijk Besluit van 12 april 1999, die voor de vrije beroepen en de dienstensector door een Koninklijk Besluit van 13 december 1999. In de besluiten werd evenwel ook bepaald de tarieven met terugwerkende kracht toe te passen en te innen voor de periode te rekenen vanaf 8 juli 1996. Duizenden winkeliers en vrije beroepen kregen daardoor een factuur in de bus voor het betalen van vergoedingen die voor de periode waarop ze sloegen niet eens bestonden.
Omwille van deze voor ondernemers onaanvaardbare terugwerkende kracht beslisten UNIZO, FVIB en VVT een procedure tot nietigverklaring in te stellen bij de Raad van State. Het met terugwerkende kracht innen van de billijke vergoeding schendt, volgens de organisaties, het rechtzekerheids- en vertrouwensbeginsel. Winkeliers en vrije beroepen moesten immers vergoedingen betalen voor een voorbije periode waarin ze niet eens de tarieven kónden kennen.
In haar arresten van 31 januari 2005 gaf de Raad van State UNIZO, FVIB en VVT op dat punt gelijk en besliste de Raad van State de Koninklijke Besluiten die de overeenkomsten inzake de billijke vergoeding bindend verklaren, te vernietigen in zoverre terugwerkende kracht verleend wordt aan de overeenkomsten en tarieven. Daardoor zijn de billijke vergoedingen voor de periode ’96-’98 onwettig geïnd. De betrokken winkeliers en vrije beroepen betaalden bijgevolg ten onrechte de vergoedingen. Dankzij deze procedure kunnen winkeliers en vrije beroepen nu de betaalde billijke vergoeding voor de periode ’96-’98 terugeisen. Voor een winkelier of vrij beroep gaat het hier om een bedrag van minstens 80 euro. Volgens raming gaat het om een totaal bedrag van 3 tot 4 miljoen euro. UNIZO, FVIB en VVT zijn tevreden over de uitspraak. Ze willen nu de onwettig geïnde vergoedingen gecompenseerd zien. De organisaties willen in geen geval deze onwettige situatie nog jarenlang laten aanslepen. UNIZO, FVIB en VVT dringen er bij de bevoegde minister en bij de beheersmaatschappijen op aan een passend en billijk gevolg te geven aan het arrest van de Raad van State. De organisaties willen daarover snel overleg. UNIZO is bovendien omwille van de administratieve rompslomp altijd vragende partij geweest de auteursrechten, nu geïnd via Sabam, en de billijke vergoeding, nu geïnd door andere organismen, samen te innen volgens een billijk tarief. UNIZO ziet in de uitspraak van de Raad van State tenslotte een bevestiging het principe van de terugwerkende kracht niet langer op te nemen in de wetgeving. Overigens wil UNIZO de terugwerkende kracht van de zogenaamde Elia-heffing om dezelfde redenen aanvechten bij het Arbitragehof.
 

Bron: UNIZO

Auteur: Ronny Lannoo