Ter discussie ... .

 

Het SVH wil eerst en vooral stellen dat de zorgtrajecten geen alternatief kunnen zijn voor een echte echelonnering die wij steeds hebben opgeëist. Enkel een doorgedreven echelonnering kan leiden tot een versterking van de positie van de eerste lijn die – Now More Than Ever - nodig is om,  zeker in deze tijden van economische recessie, een kwaliteitsvolle geneeskunde betaalbaar te houden.

“Specialists may perform tasks that are better managed by general practitioners, family doctors, or nurses. This contributes to inefficiency, restricts access, and deprives patients of opportunities for comprehensive care. When health is skewered towards specialist care, a broad menu of protective and preventive interventions tends to be lost.” (WHO - The World Health Report 2008: “Primary Health Care – Now More Than Ever” 

http://www.who.int/dg/speeches/2008/20081014/en/index.html).

 

 

Het Syndicaat van Vlaamse Huisartsen erkent de meerwaarde van de gezondheidstrajecten voor de individuele patiënt en eist voor de huisarts, als houder van het Globale Medische Dossier, de centrale rol op in elk zorgtraject: de plaats vlakbij de patiënt.

 

Het SVH neemt hieromtrent volgende principiële standpunten in.

 

Een eerste principe daarbij blijft dat de zorgtrajecten een opportuniteit moeten blijven, zowel voor de patiënt als voor de zorgverlener.

Het contractueel aangaan van een zorgtraject mag voor geen van beiden verplicht worden, en zorgtrajecten dienen ook beperkt te worden tot die aandoeningen die een langdurige multidisciplinaire aanpak vereisen. 

 

Een tweede principe is de subsidiariteit.

Elke deelnemer aan het zorgtraject vervult die opdrachten die tot zijn takenpakket  behoren. Voor de huisartsen kunnen we verwijzen naar de standaarden die door WONCA werden vastgelegd. Dat sommige taken nu op een hoger echelon worden uitgevoerd , mag daarbij niet het privileges geven om dit zo te blijven doen. Het SVH  pleit voor de juiste zorg op de juiste plaats.

(http://www.woncaeurope.org/Web%20documents/European%20Definition%20of%20family%20medicine/WONCA%20definition%20Dutch%20version.pdf)

 

Een derde principe is structurele ondersteuning.

De historisch gegroeide structurele ondersteuning die aan de hospitaalgeneeskunde rijkelijk werd toebedeeld en aan de huisartsen werd onthouden, mag geen excuus zijn om een aantal taken binnen de zorgtrajecten naar de tweede lijn ter verhuizen. Integendeel, de eerstelijnsgeneeskunde moet dermate ondersteund en omkaderd worden dat zij haar takenpakket wel kan realiseren: opleiding, administratieve en logistieke ondersteuning, ICT, competente begeleiding, tussentijdse evaluatie en bijsturing, ... . Huisartsen voelen de administratieve rompslomp die ongetwijfeld bij de invoering van deze zorgtrajecten zal te pas komen, als een pletwals op zich afkomen. Het is overduidelijk dat de bedragen die door de conventie worden voorzien hiervoor absoluut onvoldoende zullen zijn. Een jaarlijks bedrag van pakweg 8 x 80  ( 640 euro per huisarts), zoals nu voorzien, stuurt de zorgtrajecten  dezelfde mist in als de diabetespas. Dit terwijl elke specialist die in een zorgtraject participeert, minstens het 5-voudige (32.000 €) bedrag kan investeren in zijn reeds goed uitgebouwde infrastructuur.

En hoe kan een grote kring van bv. 160 huisartsen met een bedrag van 75.000 € een lokaal netwerk uitbouwen, met alle doelstellingen daaraan verbonden? Hoe kan men voor 18.000 € per jaar  een manager aanwerven om dit hele netwerk te ondersteunen?  De huisartsenkringen moeten voldoende middelen ter beschikking krijgen om hun leden de nodige horizontale administratieve en logistieke steun te kunnen geven, om call- en recall-systemen op te zetten, om een ICT-netwerk te kunnen ontwikkelen tussen de leden onderling, met de specialisten en de ziekenhuizen, de andere actoren op de eerste lijn, de mutualiteiten, … . Kleinere huisartsenkringen moeten zoeken naar schaalvergroting of afspraken en samenwerking met omringende kringen om efficiënte kringondersteuning te kunnen realiseren.

 

Een vierde principe is kwaliteitsverbetering.

Dit zou toch minstens de bedoeling moeten zijn van de invoering van de zorgtrajecten. De huisartsen zijn vragende partij om kwaliteitsverbetering te implementeren, meetbaar te maken, waar nodig bij te sturen, en ook te belonen.

Het GMD is het instrument bij uitstek voor het opvolgen van een chronische patiënt. Huisartsen zijn vragende partij voor het implementeren van aanbevelingen, beslissingsondersteuning, begeleiding bij zorgtrajecten en zorgpaden in het Elektronisch Medisch Dossier (GPS model). Zij zijn vragende partij voor het opnemen van navorming rond elektronische communicatie, rond patiëntgerichte gezondheidszorg in het accrediteringssysteem. Zij zijn vragende partij voor een systeem van kwaliteitsmanagement en -controle door de eigen beroepsgroep.

 

Een vijfde principe is dat zorgtrajecten niet alleen verticaal maar ook horizontaal moeten kunnen verlopen opdat zorgtrajecten die zich vooral binnen de eerste lijn afspelen  evenzeer moeten gepromoot en ondersteund worden.

Dergelijke zorgtrajecten kunnen bijvoorbeeld uitgetekend worden voor patiënten met psychische problemen, voor drugverslaafden, voor patiënten in palliatieve thuiszorg,  voor mindervalide  of geriatrische patiënten die belangrijke thuiszorg nodig hebben.

 

Last but not least moet ook primaire preventie - toch ook in zeer belangrijke mate een opdracht van de 1^ste lijn - als een volwaardig zorgtraject beschouwd worden, en moeten zowel de huisartsen als de huisartsenkringen over de nodige structuren en middelen kunnen beschikken om deze opdracht naar behoren te kunnen vervullen.

Zo niet dreigen ook de initiatieven die hier rond werden opgestart in de recente conventie een lege doos te worden.

 

Het SVH stelt ook vast dat reeds vele embryonale vormen van zorgtrajecten het licht zagen zonder enige onderhandelde inbreng van de huisartsen zelf. Inderdaad betrof het steeds opnieuw initiatieven die vanuit hogere echelons – vaak verbonden aan een ziekenhuis – opgestart werden en evolueerden naar mediagerichte initiatieven om patiënten rechtstreeks naar het ziekenhuis te lokken.

 

In de hele voorbereidingsfase naar het opstarten van zorgtrajecten herkennen we te weinig de echte aanpak van de eerstelijnszorg. We verheugen ons dat deelname van de huisartsen aan zorgtrajecten als essentieel wordt bestempeld. De werkwijze en de gebruikte stroomdiagrammen zijn echter opgesteld vanuit een gespecialiseerd zorgkader. De zorgtrajecten mogen geen keurslijf worden, waarin de typische integrale aanpak eigen aan de huisarts verloren gaat: de bijzondere aandacht voor de patiënt als persoon mag niet wijken voor de benadering van de patiënt als een ziekte.

 

Huisartsenzorg is horizontale zorg. Dit betekent dat de brede kennis van de huisarts – soms gedurende 40 levensjaren - garant staat om in alle omstandigheden steeds rekening te houden met de impact vanuit andere (vb. sociale, professionele, familiale, … ) domeinen. Vele internationale studies tonen aan dat een verbetering van het aanbieden van horizontale zorg echte gezondheidswinst kan garanderen mét een positieve impact op de morbiditeit. Het is enkel met een sterk gefundeerde horizontale zorg als basis dat efficiënte  (verticale) zorgtrajecten kunnen opgebouwd en gecoördineerd worden.

 

De financiële herwaardering, die de huisartsen al jarenlang  beloofd werd, wordt niet geboden via de huidige zorgtrajecten. De zorgtrajecten dreigen zeker in deze aanvangsfase, voor een marginaal aantal patiënten (minder dan 1% van de gemiddelde praktijk) heel wat inspanningen te vragen van de huisartsen, zowel individueel als in groep, en dit voor een minimale financiële tegemoetkoming. Want ook in de zorgtrajecten stellen we vast dat de beschikbare middelen verhoudingsgewijs meer worden toegespeeld naar de specialistische zorg.

 

Er wordt nu (01.04.2009) gestart met twee zorgtrajecten: nierinsufficiëntie en diabetes. De uitdaging is ontegensprekelijk dat door de complexiteit van de patiënt deze niet mag gevangen worden in één keurslijf. Een diabetespatiënt kan dan wel mooi in het “diabetestraject” geplaatst worden. Binnen de kortste keren zal echter blijken dat dezelfde patiënt ook een ander traject te volgen krijgt cardiaal, post CVA, eventueel ook nierinsufficiëntie, een COPD-traject, … . De globale, menselijke en betaalbare huisartsenaanpak mag niet verdwijnen achter het overgestructureerd werken in een dergelijke managed care.

 

Niet in het minst dreigen zorgtrajecten een zoveelste bijkomend controlemechanisme te worden welke steeds meer zal interfereren met ons dagelijks werk.

 

Het SVH blijft vragende partij om maximaal in het brede debat over een betaalbare, en  kwalitatief hoogstaande gezondheidszorg betrokken te worden.